Boom-Tutor
IGCSE Chemistry

ไทเทรต (Titration) IGCSE Chemistry: คำนวณ 5 ขั้นที่ได้คะแนนทุกขั้น แม้คำตอบสุดท้ายผิด

ไทเทรตออกทั้งในข้อคำนวณของ Paper 4 และคำถามการทดลองของ Paper 6 บทความนี้สรุปวิธีทดลองที่ต้องเขียนเป็นตาราง ให้ลองเลือกค่า titre ที่ถูก แล้วไล่คำนวณ 5 ขั้นแบบใส่ความผิดพลาดเองได้ จะเห็นว่าการแสดงวิธีทำช่วยเก็บคะแนนได้แค่ไหน

สรุปสั้นๆ

ข้อคำนวณไทเทรตใช้ 5 ขั้นเดิมเสมอ: หาค่าเฉลี่ย titre → โมลของสารที่รู้ความเข้มข้น → อัตราส่วนโมลจากสมการ → ความเข้มข้นเป็น mol/dm³ → แปลงเป็น g/dm³ ถ้าโจทย์ถาม

mark scheme ของ Cambridge ให้คะแนนต่อเนื่อง (error carried forward, ecf) ถ้าผิดขั้นหนึ่งแต่ขั้นต่อไปคำนวณถูกจากตัวเลขนั้น ยังได้คะแนนขั้นต่อไป แต่ต้องเขียนวิธีทำให้ผู้ตรวจเห็น

ถ้ายังไม่คล่องเรื่องโมล อ่านโมลคืออะไรและมวลต่อโมลก่อน

วิธีไทเทรตที่ต้องเขียนให้ครบ

โจทย์ให้อธิบายวิธีไทเทรตออกบ่อยทั้งใน Paper 4 และ Paper 6 ตารางนี้คือ 6 ขั้นพร้อมประโยคภาษาอังกฤษที่เขียนลงข้อสอบได้เลย ตัวอย่างนี้ใส่ NaOH 25.0 cm³ ในขวดรูปกรวย แล้วหยด H₂SO₄ จากบิวเรตต์

แตะแถวเพื่อไฮไลต์

  • 1. เตรียมบิวเรตต์

    เขียนในข้อสอบว่าRinse the burette with the acid, then fill it.

    ทำไมน้ำที่ค้างในบิวเรตต์จะทำให้กรดเจือจางลง

  • 2. ตวงด่าง

    เขียนในข้อสอบว่าUse a pipette to transfer 25.0 cm³ of the alkali into a conical flask.

    ทำไมpipette ตวงปริมาตรคงที่ได้แม่นกว่ากระบอกตวง

  • 3. ใส่อินดิเคเตอร์

    เขียนในข้อสอบว่าAdd a few drops of methyl orange (or thymolphthalein).

    ทำไม2 ตัวนี้คืออินดิเคเตอร์ที่ syllabus 0620 ระบุ

  • 4. ไทเทรต

    เขียนในข้อสอบว่าAdd acid from the burette while swirling; add it dropwise near the end-point.

    ทำไมใกล้จุดยุติ หยดเดียวก็เปลี่ยนสี

  • 5. จุดยุติ

    เขียนในข้อสอบว่าStop when the indicator changes colour: methyl orange yellow → orange; thymolphthalein blue → colourless.

    ทำไมต้องบอกสีก่อนและหลังให้ครบ

  • 6. ทำซ้ำ

    เขียนในข้อสอบว่าRepeat until two titres are concordant; average them.

    ทำไมทำให้ผลเชื่อถือได้ (reliable)

ลำดับนี้ใช้ตอบได้ทั้งโจทย์อธิบายวิธีไทเทรตใน Paper 4 และโจทย์วางแผนใน Paper 6 · ตัวอย่างนี้เติมกรดลงด่าง ถ้าโจทย์สลับให้เติมด่างลงกรด สีจุดยุติจะกลับกัน

ค่า titre ไหนเอามาเฉลี่ย

รอบแรกคือรอบซ้อม (rough) เติมเร็วเพื่อหาจุดยุติคร่าวๆ จึงมักเกิน ค่าที่เอามาเฉลี่ยต้องเป็นรอบที่ได้ค่าใกล้กันมาก (concordant) เท่านั้น ลองเลือกจากผลด้านล่าง

แตะรอบที่ควรเอามาหาค่าเฉลี่ย

คำนวณ 5 ขั้น: ลองใส่ความผิดพลาดเอง

เลือกความผิดพลาดที่เด็กทำบ่อย แล้วดูว่าคะแนนเหลือเท่าไร จากนั้นติ๊ก "เขียนแค่คำตอบสุดท้าย" แล้วเปรียบเทียบ ความผิดพลาดเดียวกัน ถ้าแสดงวิธีทำได้ 4 จาก 5 ถ้าไม่แสดงได้ 0

25.0 cm³ of aqueous sodium hydroxide is titrated with 0.0500 mol/dm³ sulfuric acid. H₂SO₄ + 2NaOH → Na₂SO₄ + 2H₂O. Calculate the concentration of the sodium hydroxide in g/dm³. [5]

ลองใส่ความผิดพลาด 1 จุด

  1. 1. ค่าเฉลี่ย titre1

    (20.10 + 20.00) ÷ 2 = 20.05 cm³

  2. 2. โมลของกรดที่ใช้1

    n(H₂SO₄) = 0.0500 × 20.05 ÷ 1000 = 1.00 × 10⁻³ mol

  3. 3. อัตราส่วนโมลจากสมการ1

    n(NaOH) = 2 × n(H₂SO₄) = 2.01 × 10⁻³ mol

  4. 4. ความเข้มข้น (mol/dm³)1

    c(NaOH) = 2.01 × 10⁻³ ÷ 0.0250 = 0.0802 mol/dm³

  5. 5. ความเข้มข้น (g/dm³) · Mr NaOH = 401

    0.0802 × 40 = 3.21 g/dm³

ได้ 5/5

ครบ 5 ขั้น ตอบ 3 นัยสำคัญพร้อมหน่วย

โจทย์และการแบ่งคะแนนขั้นละ 1 คะแนนเขียนขึ้นเองเพื่อให้เห็นหลัก ecf ที่ mark scheme ของ Cambridge ใช้ ไม่ใช่ mark scheme จริง · เก็บเลขเต็มในเครื่องคิดเลขจนขั้นสุดท้าย ตัวเลขบนจอปัดเป็น 3 นัยสำคัญ

7 กับดักที่ทำให้เสียคะแนน

สรุปกับดักที่พบบ่อยในข้อไทเทรต และวิธีกันไว้ก่อนเริ่มเขียน

แตะแถวเพื่อไฮไลต์

  • เอารอบซ้อมมาเฉลี่ย

    เกิดอะไรขึ้นค่าเฉลี่ยสูงเกินจริง

    กันยังไงเฉลี่ยเฉพาะรอบที่ค่าใกล้กัน (concordant)

  • ไม่แปลง cm³ เป็น dm³

    เกิดอะไรขึ้นคำตอบผิดไป 1000 เท่า

    กันยังไงหาร 1000 ทุกครั้งที่ปริมาตรเป็น cm³

  • ไม่ใช้อัตราส่วนจากสมการ

    เกิดอะไรขึ้นผิด 2 เท่า (หรือตามเลขหน้าสูตร)

    กันยังไงวงเลขหน้าสูตรในสมการก่อนเริ่มคำนวณ

  • ใช้ปริมาตรผิดตัว

    เกิดอะไรขึ้นเอาปริมาตรกรดไปหารโมลด่าง

    กันยังไงเขียนชื่อสารกำกับทุกบรรทัด เช่น n(NaOH), V(NaOH)

  • ตอบ mol/dm³ ทั้งที่โจทย์ถาม g/dm³

    เกิดอะไรขึ้นขาดขั้นสุดท้าย

    กันยังไงอ่านหน่วยในโจทย์อีกรอบ แล้วคูณ Mr

  • ปัดเลขระหว่างทาง

    เกิดอะไรขึ้นคำตอบสุดท้ายคลาดเล็กน้อย

    กันยังไงเก็บเลขเต็มในเครื่องคิดเลข ปัดครั้งเดียวตอนจบ (3 นัยสำคัญ)

  • บันทึกบิวเรตต์ทศนิยมตำแหน่งเดียว

    เกิดอะไรขึ้นเสียคะแนนบันทึกผล (Paper 6)

    กันยังไง2 ตำแหน่งเสมอ ลงท้าย .00 หรือ .05

Boom-Tutor ช่วยตรงไหน

ในคอร์สมีหน่วยไทเทรตบนจอ เด็กหยดกรดเอง อ่านค่าบิวเรตต์ บันทึกผลลงตาราง แล้วคำนวณต่อ ฝึกครบทั้งฝั่ง Paper 4 และฝั่งPaper 6

คอร์สเรียนเอง IGCSE Chemistry 4,900 บาท จ่ายครั้งเดียว ใช้ได้ถึงรอบสอบ แพลตฟอร์มคาดว่าเปิดประมาณเดือนธันวาคม 2569

ลองเล่น: IGCSE Chemistry ทั้ง 12 บท แบบ interactive ในหน้าเดียว

เริ่มจากเช็กพื้นฐานเคมีฟรี 20 นาที

ติดตรงไหนที่ AI อธิบายแล้วยังไม่เข้าใจ นัดเรียนกับ Boom ได้